2,7-хон сая Монголчууд ба генийн өөрчлөлттэй хүнс

2017-10-19 Нийгэм 0

 

Генийн инженерчлэл гэж юу вэ?

Генийн инженерчлэл бол генетикийн болон биохимийн аргуудыг ашиглан генvvдийн байгаль дээр угаасаа огт байдаггvй шинэ нэгдлvvдийг тодорхой зорилгоор гарган авахтай холбоотой молекулын биологийн шинжлэх ухааны нэг чиглэл юм.

ГӨАБ буюу трансген таримал гэж юу вэ?

Энэ бол гербицидууд ба пестицидvvдэд тэсвэртэй болгох, хортон шавьжуудыг эсэргvvцэх чадварыг нь дээшлvvлэх, ургацыг нэмэгдvvлэх гэсэн одоо нэгэнт эргэлзээтэй болох нь тодорхой болсон зорилгуудыг анх тавьж дотоод генийн бvтцэд нь огт өөр биологийн төрөл зvйлийн генvvд /заавал өөр ургамлын төрөл зvйл байх албагvй, бактерууд, вирусууд,шавьж хорхойнууд эсвэл хэвлээр явагчид, загаснууд тэрбайтугай хvний ген хvртэл донор нь болдог байна/ оруулж суулгасан “эрлийз” ургамлууд юм.

Ийм ургамлуудын тvvхий эдээр vйлдвэрлэсэн хvнсний бvтээгдэхvvнvvдийг ГӨАБ буюу трансгентэй хvнс гэдэг . Жишээлбэл, трансген төмсөнд колорадийн цох хорхойг алж устгадаг аалзнаас генийг нь авч суулгасан ба мөн хvйтэнд тэсвэртэй улаан лоолийг гаргаж авахдаа генийн бvтцэд нь Хойд Америкийн далайн камбала загасны генийг шилжvvлэн суулгасан байна. Ган гачигт тэсвэртэй гэх улаан буудайн сортыг гаргаж авахын тулд тvvнд хилэнц хорхойн генийг ашигласан байна.

Хэн, хэзээ генийн өөрчлөлтэй амьд биетуудыг анх гаргаж авсан бэ?

Хамгийн анхны генийн өөрчлөлтэй хvнсний ургамлуудыг АНУ-ын “Монсанто” корпораци гаргаж ирсэн байна. Анхны трансген арвайг 1988 онд суулгасан бөгөөд 1993 оноос анх генийн өөрчлөлттэй хvнсний бvтээгдэхvvнvvд худалдаанд гарч эхэлсэн юм.

Генийн өөрчлөлттэй амьд биетvvд /ГӨАБ/ хvний эрvvл мэндэд юугаараа аюултай вэ?

Хvний идсэн хоол хvнс хоол боловсруулах замд орсноор ферментvvдийн vйлчлэлд орж эцэст нь амин хvчлvvд ба генvvд болж задардаг байна. Аминхvчлvvд нь хvний бие организмд хvч чадал өгөхөд харин генvvд нь бие организмыг нөхөн бvтээхэд оролцдог. Энэ vйл явц нь ходоод шулуун гэдэсний хананд эдгээр генvvд шимэгдэж орохоос эхлэнэ. Тэгвэл одоо аалзны ген таны ходоод гэдэсний хананд шимэгдэж байрласан гээд төсөөлөөрэй. Энэ урьд өмнө хэзээ ч “таарч” байгаагvй генvvдийг хvний ходоод “таньж боловсруулж чадахгvй” учир дотор гаж хөгжил /мутаци/ эхэлдэг ба vvний эцэст хvмvvс бид нар бие организм дотор маань ямар харь генvvд байрлах болсонг мэдэх аргагvй юм.

Том корпорациудаас хараат бус, бие даасан олон эрдэмтэн судлаачид ГӨАБ нь аюултай харшлууд шинээр vvсэх, хvнсний хvнд хордлогууд, өмөн vvгийн нэг гол шалтгаан болоод зогсохгvй хvний vр хөврөлийн болон бие эрхтний гаж хөгжил /мутаци/ vvсэх шалтгаан, эрсдлийг нэмэгдvvлж байна гэж тvгшvvрийн харанга дэлдэж байгаа бөгөөд мөн хvний организмыг антибиотикуудад мэдрэмжгvй болох явдлыг ихэсгэж байна гэж vзэж байгаа ажээ.

ГӨАБ нь хvрээлэн байгаа байгаль орчинд юугаараа аюултай байна вэ?

ГЄАБ тариалсан газруудад байгалийн тэнцвэрт ач тустай хорхой шавьжуудын бvхэл бvтэн тєрєл зvйлvvд устаж алга болж байгаа, хортон шавьжууд ба хогийн ургамлуудын шинэ шинэ хорт мутант хэлбэрvvд гарч ирэх болсон, хєрсний биологийн болон химийн бохирдол vvсч биологийн олон тєрєл зvйл аажмаар устаж байгааг шинжлэх ухааны vvднээс нэгэнт баталсан байна.

Нэгэн жишээ: RAID гэж жоом устгах нэг “сайн” хор байсныг санаж байна уу? Энэ хорыг бас л трансгенийн технологоор гаргаж авсан байна. Энэ хорыг идсэн жоомны єєрийнх нь генийн кодод ГЄАБ нэвтэрчvржих чадварыг нь устгадаг байна…одоо жоом бараг устаж алга болсонг бид бvгдээрээ мэдэж байгаа…!?

Дэлхийн дахинд эрдэмтэд трансген хvнсний бvтээгдэхvvнийг хvний хоол тэжээлд хэрэглэж байгаа талаар сvvлийн vед тvгшvvрийн хонх дэлдэж эхлээд байна.

2009 оны 5-р сарын дундуур АНУ-ын Экологийн хvн эмнэлгийн гишvvд улс орондоо генийн єєрчлєлттэй амьд биетvvдэд мораторий зарлахыг шаардаж мэргэжил нэгт нєхдєє хvмvvсийн эрvvл мэндэд ГЄАБ-ийн vзvvлж байгаа нєлєєг хяналтандаа авч байлгахыг уриалжээ. 1965 онд байгуулагдсан эмч нарын олон улсын байгууллага болох Америкийн экологийн хvн эмнэлгийн Академийн гvйцэтгэх хороо /American Academy of Environmental Medicine/ “Генийн єєрчлєлттэй хvнсний бvтээгдэхvvнvvд” гэдэг нэртэй мэдэгдлийг гаргасан байна.

Уг мэдэгдэлд ГЄАБ-хvнсний бvтээгдэхvvнvvдийг хvн амьтдын эрvvл мэндэд vзvvлэх нєлєєг шаардлагатай урт хугацааны туршиж судлах, энэ дvгнэлт гартал мораторий /хуулиар хориглох/ зарлахыг уриалсан байна. Эдгээр хvлээн зєвшєєрєгдсєн нэр хvндтэй эмч нар vзэхдээ ГЄАБиетvvд нь маш бага судлагдсан бєгєєд энэ тал дээр хийгдээд байгаа одоогийн туршилт судалгааны материалууд нь маш сэтгэл тvгшээсэн vр дvнгvvдэд хvргээд байгаа ба ГЄАБ нь туршилтанд орсон амьтдын тєдийгvй хvний эрvvл мэндэд алсдаа хортой нєлєє vзvvлэхгvй гэсэн ямар ч баталгаа одоогоор алга байна гэж vзэж байгаа ажээ.

Уг мэдэгдэлд єгvvлэхдээ:

“Урьдчилан сэргийлэх зарчмыг иш vндэс болгон ГЄАБ-хvнсний бvтээгдэхvvнvvд нь хvний эрvvл мэндэд одоо болон алсдаа аюулгvй эсэх талаар шаардлагатай хэмжээнд судлагдаж туршигдаагvй бєгєєд тэдгээрийн болзошгvй хор нєлєєг нь тодорхой гэрчлэх баримтууд байгааг харгалзан тус Академиас УРИАЛАХ НЬ:

– БVХ ЭМЧ НАРЫГ єєрсдийн эмчлvvлэгсэд, эмнэлэгийн ажилтнууд болон єргєн олон тvмэнд ГЄАБ-бvтээгдэхvvнvvдээс зайлсхийж байхыг тайлбарлан таниулж єгч боломжтой бол тэр хvмvvсийг ГЄАБ-бvтээгдэхvvнvvдийг хэрэглэхтэй холбогдон эрvvл мэндэд нь учирч байгаа эрсдэлvvдийн тухай таниулан гэгээрvvлэх материалиудаар хангах

– БVХ ЭМЧ НАРЫГ эмчилж байгаа євчтєнvvдийнхээ євчний явцад ГЄАБ-бvтээгдэхvvнvvд нєлєєлж байж болзошгvйг тооцож байх, ГЄАБ-бvтээгдэхvvнvvдээс цэвэр байгалийн гаралтай хvнсэнд шилжих vед євчтнvvдийн эрvvл мэндэд гарч байгаа бvх єєрчлєлтvvдийг баримтжуулж байх

– МАНАЙ ГИШVVД, ХVН ЭМНЭЛГИЙН БVХ АЖИЛТАН НАР БОЛОН БИЕ ДААСАН ХАРААТ БУС ШИНЖЛЭХ УХААН, ТУРШИЛТ СУДАЛГААНЫ АЖИЛТНУУДЫГ практик амьдрал дээр ГЄАБ хэрэглэсэнтэй холбоотой байж болох эрvvл мэндэд нєлєєлсєн тохиолдлуудын талаар мэдээллvvдийг цуглуулж байх, мєн тvvнчлэн ГЄАБ-бvтээгдэхvvнvvдийн хvний эрvvл мэндэд нєлєєлж байгаа нєлєєг тодорхойлох зорилгоор халдварзvйн шинжилгээнvvдийг аюулгvй аргачлалуудыг хэрэглэн явуулж байх

– ГЄАБ-хvнсний бvтээгдэхvvнvvдэд мораторий зарлах, мєн тvvнчлэн хэрэглэгчдийн хvнсний аюулгvй байдал ба эрvvл мэндэд зайлшгvй арга хэмжээ болох ГЄАБ-бvтээгдэхvvнvvдийг тусгай тэмдэглэгээтэй болгох зэрэг арга хэмжээ авч хэрэгжvvлэхийг уриалсан байна.

Монгол хvний, монгол vндэстний эрvvл мэнд, генийн сан бол газрын ашигт малтмал баялагаас ч илvv vнэ цэнэтэйг иш vндэс болгон юуны өмнө

1.Гадаадаас импортоор оруулж ирж байгаа хvнс, эмийн бvтээгдэхvvнvvд ГЄАБ-ийн тvvхий эдээр vйлдвэрлэгдсэн агуулсан бол агуулгын хэмжээг заасан тусгай тэмдэглэгээтэй байх зэрэг шаардлагуудыг хуулиар тогтоох. Энэ тохиолдолд хэрэглэгч дор хаяхад ГЄАБ-хvнс худалдан авах уу гэдэгтээ сонголт хийх боломжтой болох юм.

2.Монголын газар тариалан, хvнсний ногооны тариалалтад гадаадаас оруулж ирж байгаа ГЄАБ-vрvvд тариалж байгаа, цаашид тархах явдлыг зогсоож мораторий зарлах, ГЄАБ-с чєлєєт бvс нутгуудыг тодорхойлж хамгаалалтанд авах

3.Био аюулгvй байдлын тухай хууль шинээр гаргах, цомхон мэргэжлийн єндєр шалгуурт тэнцсэн боловсон хvчинтэй хvчирхэг бvтэцтэй болох хэрэгтэй байна.

Холбоотой мэдээ

Коронавирусийн халдвар батлагдсан тул СБД-ийн III хорооны 45 дугаар байрыг цагдаагийн хамгаалалтад авлаа

Сүхбаатар дүүргийн III хорооны нутаг дэвсгэр дэх 45 дугаар байрны оршин суугчаас коронавирусийн халд

2021-01-23

Зочид буудлуудын үйл ажиллагааг өнөөдрөөс нээжээ

Нийслэлийн Засаг даргын А/25 тоот захирамжийн дагуу өнөөдрөөс эхлэн үсчин, гоо сайхан, хумс заслын ү

2021-01-23

Төрийн шагналт, “Баян Монгол” чуулгын удирдаач Б.Ганбат таалал төгслөө

Төрийн шагналт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, "Баян Монгол" чуулгын удирдаач Б.Ганбат 2021 оны нэгдүгэ

2021-01-23

Санал асуулга

Хөл хориог цаашид яасан нь дээр вэ?

Үр дүн

Loading ... Loading ...